W skrócie:
- Porozumienie rodzicielskie to pisemne ustalenia rodziców o władzy rodzicielskiej, miejscu zamieszkania dziecka i kontaktach.
- Sąd uwzględnia je w wyroku rozwodowym, jeżeli jest zgodne z dobrem dziecka.
- Najczęstszy błąd to zbyt ogólne zapisy. Zapis „kontakty w uzgodnieniu” bardzo trudno wyegzekwować – sąd potrzebuje konkretnych dni i godzin.
- Rozpiszcie wakacje, święta, ferie, przekazywanie dziecka, wydatki nadzwyczajne i istotne decyzje.
- Prawnik powinien przejrzeć projekt zwłaszcza przy pieczy naprzemiennej, wyjeździe za granicę lub dużej różnicy dochodów.
Podstawa prawna: art. 58 § 1, § 1a i § 1b, art. 97 § 2, art. 107, art. 113, art. 135 k.r.o.; art. 598¹⁵–598¹⁶ k.p.c.
Wzór porozumienia rodzicielskiego łatwo znaleźć w internecie. Trudniej przygotować dokument, który za rok nadal będzie działał – gdy dziecko pójdzie do nowej szkoły, jedno z rodziców się przeprowadzi albo pojawi się spór o wakacje. Poniżej znajdziesz listę punktów, które sprawdzam w projektach porozumień.
Czym jest porozumienie rodzicielskie i kiedy sąd je uwzględnia?
To pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd uwzględnia je w wyroku, jeżeli jest zgodne z dobrem dziecka.
Gdy porozumienia nie ma, sąd sam rozstrzyga o władzy rodzicielskiej i kontaktach, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców. Na zgodny wniosek stron sąd może w ogóle nie orzekać o kontaktach – wtedy jednak nie ma orzeczenia, które w razie sporu dałoby się egzekwować.
Te same zasady działają, gdy rodzice nie są małżeństwem albo rozstają się bez rozwodu: porozumienie przedstawia się wtedy sądowi opiekuńczemu.
Co sprawdzić w porozumieniu przed podpisaniem?
Gdzie i z kim mieszka dziecko
- Miejsce zamieszkania dziecka – u którego rodzica albo w pieczy naprzemiennej, w jakim rytmie.
- Władza rodzicielska – czy zostaje przy obojgu rodzicach i jak podejmujecie decyzje w istotnych sprawach dziecka.
- Lista istotnych spraw – zmiana szkoły, planowe leczenie, paszport, dłuższy wyjazd za granicę, zmiana miejsca zamieszkania. O tych sprawach rodzice z pełnią władzy decydują wspólnie.
- Rodzeństwo – czy dzieci mieszkają razem. Rozdzielenie rodzeństwa wymaga uzasadnienia dobrem dzieci.
Kontakty i czas z dzieckiem
- Kontakty w zwykłym tygodniu – dni, godziny, kto odbiera i odwozi dziecko, gdzie następuje przekazanie.
- Święta i dni szczególne – Wigilia, Wielkanoc, urodziny dziecka i rodziców, Dzień Matki i Dzień Ojca.
- Ferie i wakacje – podział na tygodnie, termin ustalenia dat i zasady wyjazdu za granicę.
- Kontakt na odległość – telefon, wideorozmowy, komunikatory: kiedy i jak często.
Pieniądze, komunikacja i zmiany
- Alimenty – kwota, termin płatności, rachunek. Kwotę warto oprzeć na rzeczywistych kosztach utrzymania dziecka i możliwościach zarobkowych rodziców.
- Wydatki nadzwyczajne – leczenie, ortodonta, obozy, zajęcia dodatkowe: kto i w jakiej części za nie płaci, jak się to rozlicza.
- Komunikacja rodziców – jakim kanałem przekazujecie informacje o szkole, zdrowiu i zmianach terminów.
- Zmiana okoliczności – co robicie, gdy któreś z was się przeprowadzi albo zmieni pracę; kiedy siadacie do aktualizacji ustaleń.
Jakie błędy pojawiają się najczęściej?
W projektach porozumień, które sprawdzam, najczęściej brakuje zasad na wakacje i zapisu o tym, co się dzieje, gdy jedno z rodziców się przeprowadzi.
- Ogólniki. Zapis „kontakty w uzgodnieniu z matką” brzmi zgodnie, ale przy pierwszym sporze nic nie rozstrzyga. Sąd może wymusić wykonanie kontaktów, ale tylko wtedy, gdy wynikają z orzeczenia albo ugody i są opisane konkretnie.
- Brak wakacji i świąt. To najczęstsze źródło konfliktów po rozwodzie.
- Alimenty bez pokrycia w liczbach. Kwota „z głowy”, bez zestawienia kosztów dziecka, łatwo staje się podstawą późniejszej sprawy o podwyższenie lub obniżenie.
- Mieszanie spraw. Porozumienie rodzicielskie dotyczy dzieci. Majątek i kredyt wymagają osobnych ustaleń.
- Zapisy niezgodne z prawem. Na przykład zrzeczenie się alimentów na dziecko „na zawsze” albo zakaz kontaktów bez powodu wynikającego z dobra dziecka. Takiego zapisu sąd nie uwzględni.
Przykład konkretnego zapisu: zamiast „kontakty w uzgodnieniu z matką” – „ojciec spędza z dzieckiem co drugi weekend od piątku 17:00 (odbiór ze szkoły) do niedzieli 18:00 (odwiezienie do miejsca zamieszkania dziecka)”.
Piecza naprzemienna w porozumieniu – na co uważać?
Przy pieczy naprzemiennej opiszcie dokładnie rytm zmian (np. tydzień na tydzień), dzień i godzinę przekazania, szkołę i adres do korespondencji. Jeśli dziecko ma być pod opieką naprzemienną sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, a wynika to z orzeczenia sądu, każde z was otrzymuje połowę świadczenia 800 plus. Piecza naprzemienna nie zwalnia automatycznie z alimentów – przy dużej różnicy dochodów sąd może je zasądzić.
Kiedy warto dać porozumienie do sprawdzenia prawnikowi?
- planujecie pieczę naprzemienną albo jedno z was chce zamieszkać z dzieckiem w innym mieście lub za granicą,
- dochody rodziców bardzo się różnią albo jeden z rodziców prowadzi działalność gospodarczą,
- dziecko ma szczególne potrzeby zdrowotne lub edukacyjne,
- w przeszłości kontakty były utrudniane,
- druga strona przygotowała projekt i prosi o szybki podpis.
Radca prawny lub adwokat działa w interesie jednego z rodziców: sprawdza, czy zapisy są wykonalne, zgodne z prawem i czy nie pomijają ważnych kwestii. Jeśli chcecie wypracować treść razem, dobrą drogą jest mediacja – mediator jest bezstronny i pomaga dojść do ustaleń obojgu.
Na początek możesz skorzystać z naszego wzoru porozumienia rodzicielskiego. Wzór to punkt wyjścia – każde porozumienie trzeba dopasować do konkretnej rodziny.
Umów konsultację – sprawdzimy Twój projekt porozumienia rodzicielskiego przed podpisaniem i złożeniem w sądzie Konsultacja możliwa także online – z każdego miejsca w Polsce.
Najczęstsze pytania
Czy sąd musi uwzględnić porozumienie rodzicielskie?
Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i kontaktach z dzieckiem, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Jeśli nie jest, sąd rozstrzyga sam.
Czy porozumienie rodzicielskie trzeba podpisać u notariusza?
Nie. Wystarczy forma pisemna i podpisy obojga rodziców. Porozumienie składa się w sądzie razem z pozwem o rozwód albo w toku sprawy.
Czy w porozumieniu można ustalić alimenty?
Tak, porozumienie może obejmować wysokość alimentów i zasady pokrywania wydatków na dziecko. W wyroku rozwodowym sąd i tak orzeka, w jakiej wysokości każdy z rodziców ponosi koszty utrzymania i wychowania dziecka.
Co zrobić, gdy drugi rodzic nie przestrzega porozumienia?
Jeżeli kontakty wynikają z orzeczenia sądu albo ugody zawartej przed sądem lub mediatorem, sąd opiekuńczy może zagrozić nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej za każde naruszenie, a potem ją nakazać.
Czy porozumienie rodzicielskie można później zmienić?
Tak. Rodzice mogą zawrzeć nowe ustalenia, a gdy wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej i kontaktach.
Źródła
- Ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy – art. 58, 97, 106, 107, 113, 135
- Ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – art. 598¹⁵–598¹⁶
- Ustawa z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – art. 5 ust. 2a
Stan prawny na: 7 listopada 2026 r. Informacje zawarte we wpisie mają charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowią porady prawnej. Ocena konkretnej sprawy wymaga analizy jej okoliczności i dokumentów.
O autorce
Katarzyna Zdunek-Dróżdż – radca prawny i mediator stały. Prowadzi kancelarię Zdunek-Dróżdż Kancelaria Prawna + na warszawskim Bemowie, przy ul. Podmiejskiej 4. Na co dzień pomaga w sprawach rodzinnych: przy rozwodach, alimentach, kontaktach z dzieckiem i podziale majątku, także gdy w grę wchodzi firma. Tam, gdzie to możliwe, szuka porozumienia zamiast sporu. Konsultacje prowadzi w kancelarii albo online – dla osób z całej Polski.



